Wanneer u ouder bent van een kind met een fysieke of mentale beperking wordt het aangeraden om een regeling te treffen met betrekking tot uw nalatenschap. Zo kan er voor worden gezorgd dat uw kind later over voldoende financiële middelen beschikt en dat deze middelen –  in de gevallen dat het nodig is – door een ander worden beheerd.
Er zijn hierbij verschillende mogelijkheden om zijn toekomst veilig te stellen.

1.     Een schenking buiten het erfdeel gecombineerd met een punctuele overeenkomst.

Bij een schenking buiten het erfdeel zal het zorgbehoevend kind meer van de nalatenschap krijgen dan wettelijk bepaald is. Hierbij is het van belang dat het erfrechtelijke reserve van de andere kinderen niet wordt aangetast. De helft van uw nalatenschap is namelijk steeds ‘gereserveerd’ voor uw kinderen, terwijl er over de andere helft vrij beschikt kan worden. Wanneer u dus meer schenkt dan het vrij beschikbare deel, zal het mogelijk zijn voor de andere kinderen om een vordering tot inkorting in te stellen. Dit houdt in dat er gevraagd kan worden om het teveel geschonken deel te verrekenen bij het openvallen deel van de nalatenschap.

Er is hier echter een oplossing voor. Het erfrecht maakt het mogelijk om een punctuele erfovereenkomst op te stellen.
In dit officiële document kunnen ouders, kinderen en eventueel kleinkinderen bij leven samen afspraken maken over een aantal aspecten van de latere erfenis. Hierin kunnen de andere kinderen onder andere aanvaarden dat hun erfrechtelijk reserve wordt aangetast. De betrokken partijen zullen deze overeenkomst ondertekenen zodra ze allemaal vinden dat het fair is. Het grote voordeel hierbij is dat niemand nog kan terugkomen op de gemaakte afspraken eens het document is ondertekend.

2.     Een restlegaat gebruiken  

Een restlegaat geeft u de mogelijkheid om in eerste instantie uw activa door te geven aan uw zorgbehoevend kind, maar tegelijk ook aan te duiden wie het overblijvende deel van de erfenis zal krijgen na zijn overlijden. Op deze manier kan u vermijden dat bij overlijden van uw kind zonder rechtstreekse erfgenamen, het nalatenschap terecht komt bij verre familieleden. 

Deze tweede begunstigde kan zowel een familielid zijn, als een instelling of organisatie. Bij de keuze voor een familielid, meer bepaald een broer of een zus van uw zorgbehoevend kind zal er bovendien niet worden belast tegen het tarief voor broers en zussen (25%/30%/55%), maar tegen het lagere tarief in rechte lijn (3%/9%/27%).

3.     Werken met aandelen van een familiale vennootschap 

Het is mogelijk om een deel van het erfrechtelijk reserve van uw zorgbehoevend kind op te vullen met aandelen.
Om rekening te houden met alle belangen is het interessant om de macht over die aandelen, via een maatschap of stichting, aan de andere kinderen toe te laten komen en te bepalen dat er steeds voldoende dividenden aan het zorgenkind moeten worden uitgekeerd om in het levensonderhoud te voorzien. De broers of zussen zullen dan op termijn deze aandelen belastingvriendelijk kunnen verkrijgen.

4.     Verder denken dan de erfenis 

In bepaalde gevallen zullen de gekregen financiële middelen van uw kind ook moeten worden beheerd. Bij een kind met een fysieke beperking kan er hiervoor een zorgmacht worden opgesteld. Dit is een notariële akte waarin het kind – zodra het meerderjarig wordt – zelf kan bepalen wie zijn vermogen zal beheren en op welke manier dit moet gebeuren. 

Een andere mogelijkheid is een bewindvoerder aanduiden. Er wordt hier gebruik van gemaakt wanneer uw meerderjarig zorgbehoevend kind zijn eigen belangen niet kan behartigen. De bewindvoerder kan dan, onder controle van de vrederechter, de inkomsten van uw kind ontvangen, uitgaven regelen of contracten afsluiten. 

Als u een omvangrijk vermogen bezit, kan u eveneens een maatschap oprichten. Hierin zal dan een deel van uw vermogen worden ingebracht om te voorzien in de zorgen van uw kind. Via de statuten stelt u zichzelf aan als zaakvoerder en kan u dit vermogen beheren. Het is echter verstandig om ook de personen aan te duiden die deze taken op zich zullen nemen, eens u hier niet meer toe in staat bent.